روایت خبرگزاری ایرنا از اجرای طرح داناب در استان اردبیل؛
به گزارش ایرنا، در سالهای اخیر سفرههای آب زیرزمینی در دشت اردبیل به دلیل استفاده بیرویه از چاههای آب، بارش کم و استفاده از چاههای غیرمجاز پایین آمده و با توجه به تغییرات آب و هوایی و کاهش ذخایر سفرههای آب زیرزمینی با بحران کمآبی روبرو شده است.
خشکسالی سالیان سال است بر اراضی استان سایه افکنده و علاوه بر ایجاد خسارتهای وارده بر اراضی موجب مهاجرت روستاییان به شهرها، بیکاری جوانان و بلااستفاده ماندن اراضی کشاورزی شده است.
هماکنون شرایط طوری است که منابع آبی موجود در سد سبلان و سد احمدبیگلو کفاف آبیاری اراضی زیرپوشش این ۲ سد را جز با آبیاری قطرهای ندارد و کشاورزان و باغداران ضمن نگرانی از عواقب نبود بارش در منطقه همچنان منتظر بارش نزولات آسمانی هستند.
بر اساس اعلام کارشناسان آب منطقهای اردبیل، هر چند حجم بارشها در استان اردبیل نسبت به مدت مشابه سال قبل مقداری افزایش داشته ولی با این وجود نسبت به بلند مدت هم ۲۷ درصد کاهش یافته است ، در کنار کاهش ادامهدار بارشها از چند سال پیش کاهش شدید روانآبها و ذخایر زیرزمینی باعث شده که در سالهای اخیر این استان با خطر خشکسالی مواجه شده و از این بابت خسارتهای قابلتوجهی به اقتصاد آن در بخشهای مختلف به ویژه بخش کشاورزی وارد شود.
این روزها کاهش بارندگیها در استان اردبیل و تداوم خشکسالی علاوه بر بروز مشکلات بسیار برای کشاورزان تامین آب آشامیدنی مردم را هم دچار مشکل کرده و در بسیاری از روستاها مشکل تامین آب و در برخی شهرها نیز قطعی آب و کاهش کیفیت آن قابل مشاهده است.
علاوه بر شهرهای استان اردبیل تعدادی از روستاها دچار کمآبی شدید بوده و در برخی روستاها آب آشامیدنی روستاییان از طریق تانکرهای سیار تامین میشود ، مسئولان استان اردبیل از وجود مشکل کمآبی در دستکم ۴۰۰ روستای این استان خبر میدهند.
با این حال طی دهههای اخیر دولت برنامههای سازگاری با خشکسالی را در دستور کار قرار داده و این امر در قالب اقدامات غیرسازهای و مدیریت مصرف در بین شهروندان اجرایی میشود.
یکی از اقدامات فرهنگی و غیرسازهای که در سطح کشور اجرا میشود طرح داناب (طرح نجات آب) در بین دانشآموزان است و انتظار میرود با توجه به جمعیت بالای دانشآموزان اجرای طرحهایی مانند داناب تاثیرگذاری لازم را داشته باشد.
مشارکت ۳۶ هزار دانشآموز اردبیلی در طرح ملی نجات آب
علی حیدری اناری، مدیرعامل شرکت آب منطقهای اردبیل گفت: مطابق انعقاد تفاهمنامه با آموزش و پرورش طرح ملی نجات آب با مشارکت ۳۶ هزار دانشآموز مقطع متوسطه دوره اول استان اجرا میشود.
وی اظهار کرد: طرح ملی دانشآموزی نجات آب با هدف فرهنگسازی مناسب برای مصرف بهینه آب قابل اجرا است تا مصرف بیرویه آب به حداقل برسد.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای اردبیل افزود: آبخوان دشت اردبیل در معرض خطر افت سطح قرار دارد و طبق بررسیهای صورت گرفته سالانه شاهد افت ۳۰ سانتیمتری منابع آب زیرزمینی در آبخوان دشت اردبیل هستیم.
حیدری اناری خواستار عزم همگانی برای علاج بخشی افت آبخوان دشت اردبیل شد و اظهار کرد: شرایط ۲ دشت اردبیل و مشگینشهر به علت وضعیت نامناسب آبخوانها بحرانی است و افت هر ساله سطح آب زیرزمینی در این ۲ دشت دغدغهها و نگرانیها را دوچندان میکند.
ترویج فرهنگ استفاده صحیح از آب از سوی دانشآموزان
محمود مشکی، معاون آموزش متوسطه اداره کل آموزش و پرورش استان اردبیل هم در این باره گفت: یکی از رسالتهای بزرگ جامعه حفاظت از آب و فرهنگسازی در این زمینه است و آموزش و پرورش در کنار رسانهها میتواند فرهنگ استفاده صحیح آب را در بین مردم رواج دهد.
وی با بیان اینکه امروز نقش تربیتی مدرسه قویتر از خانه و جامعه است، افزود: آموزش و پرورش با نیروهای آموزش دیده و علاقهمند میتواند بحث فرهنگسازی در مصرف بهینه آب را مدیریت کند.
مشکی ادامه داد: برگزاری کارگاههای آموزشی در شهرستانها ، دورههای پیش و پس آزمون و ارتقای سطح آگاهی دانشآموزان نسبت به وضعیت موجود آب از جمله طرحهایی است که در قالب طرح داناب در مدارس استان قابل اجرا خواهد شد.
آموزش و پرورش بهترین مکان برای اجرای طرح داناب است
داور بستام ، مدیر حفاظت و بهرهبرداری از منابع آب شرکت آب منطقهای اردبیل نیز با تاکید بر لزوم فرهنگسازی بین نسل آینده اظهار کرد: آموزش و پرورش با توجه به داشتن ذهن خلاق و آمادگی پذیرش در بین دانشآموزان بهترین مکان برای اجرای چنین طرحهایی است و انتظار میرود این طرح برای سالهای آینده نیز ادامه یابد.
وی افزود: در سال آبی جاری نیز علاوه بر شروع دور جدید اجرای طرح نجات آب (داناب) در مدارس استان، نشست هماندیشی با مسئولان فرهنگی استان، مدیران مراکز علمی، ائمه جمعه و جماعات استان به منظور استفاده از ظرفیت بالای این قشر تداوم مییابد.
مدیر حفاظت و بهرهبرداری از منابع آب شرکت آب منطقهای اردبیل ادامه داد: نظرسنجی از دانشآموزان هم در قالب طرح داناب انجام میگیرد و هدف این است که دانشآموزان با مفاهیم آبی ، سواد آبی و صرفهجویی در مصرف آب آشنایی بیشتری داشته باشند.
بستام گفت: طرح داناب به دنبال ایجاد یک ادبیات مشترک با جامعه به ویژه دانشآموزان است تا بتواند به فرهنگسازی مصرف آب و مدیریت و بهینهسازی آن کمک کند.
وی گسترش فرهنگ صحیح حفاظت از منابع آب به ویژه آبهای زیرزمینی در جامعه را از جمله اهداف طرح ملی داناب عنوان کرد و افزود: نگاه منطقه ما به مساله آب نسبت به مناطق مرکزی و کویری کشور متفاوت است و فرهنگ سازی در استان به دلیل اینکه در ظاهر آب فراوان است و ما از این نعمت بهرهمند هستیم سختتر از سایر مناطق است.
یکی از راهکارهای علمی و آموزشی برای جلوگیری از تنش آبی استان، مصرف بهینه آب و توسعه و ترویج آن از سوی مراکز علمی و آموزشی با عنوان طرح داناب است.
توسعه آبیاری مدرن، فرهنگ سازی در زمینه استفاده هوشمندانه و بهینه از آب، جلوگیری از حفر چاههای غیرمجاز، آموزش و تغییر الگوی مصرف و روش زندگی، اختراع تکنولوژی جدید ذخیره سازی آب، بازچرخانی پسابها، افزایش سیستمهای نوین آبیاری، بهبود حوزه آبریز با عملیات آبخیزداری، توسعه سیاستها و قوانین مرتبط با آب، تغییر الگوی کشت، اجرای طرح تعادل بخشی آب، مقابله با تغییرات آب و هوایی و استفاده از انرژی های خورشیدی از جمله راهکارهای مهم و قابل اجرا در استان است.
